Bibliotheken in de strijd tegen infobesitas.

Afgelopen week hoorde ik op de radio dat in de VS de dreiging van obesitas vele malen groter is dan die van het terrorisme. Dit bericht deed mij meteen denken aan een andere dreiging, waar de laatste tijd veel om te doen is: infobesitas. In het dagblad Trouw onlangs omschreven als: “geen zwaarlijvigheid, obesitas, maar informatieovervloed, infobesitas. Het is de nieuwe ziekte. Ook dé nieuwe trend, vooral onder jongeren. Met als klacht: vermoeidheid, slaaptekort, concentratieproblemen. Met als verrassende diagnose: de angst om iets te missen en er niet bij te horen.” Nadat ik deze intrigerende term voor de eerste keer had gehoord kwam ik het woord infobesitas steeds vaker tegen. Ik merkte in discussies dat de term heel verschillende reacties opriep. Van onzin tot een serieus probleem. Ik waag mij niet aan een diagnose, maar uiteraard rijst bij mij wel de vraag: wat kunnen wij als bibliotheek bijdragen aan de bestrijding van infobesitas? Wat kunnen wij doen aan de informatieovervloed als nieuwe ziekte? Voorkomen is beter dan genezen. De beste vorm van preventie is daarom mediawijsheid. Als bibliotheek kunnen we daarin een belangrijke rol spelen. En niet alleen door in te zetten op kennis en vaardigheden in het omgaan met media. Want minstens even belangrijk is de consument te leren kritisch en selectief om te gaan met informatie. Afgelopen jaar zijn er door de domeinspecialist Educatie van Bibliotheek Midden-Brabant enkele producten ontwikkeld, die scholieren op een aansprekende manier hierbij helpen. Een hiervan is het Moordspel, waarbij VMBO-leerlingen via het oplossen van een moord de bibliotheek leren kennen. Vanaf september 2010 zal het moordspel onderdeel uitmaken van het aanbod mediawijsheid en zo beschikbaar zijn voor het BNB-netwerk.

Naast preventie is het ook belangrijk om de patiënt te leren met zijn “ziekte” om te gaan, want gemakshalve ga ik er maar even vanuit dat infobesitas voorlopig ongeneeslijk is. Als bibliotheek kunnen we ervoor zorgen dat betrouwbare en neutrale informatie gestructureerd aangeboden wordt. En dit voor verschillende klantgroepen: van laaggeletterden (bijv. via http://www.komdoemee.nl/ ) tot hoogopgeleiden (bijv via http://www.bibliotheeketalages.nl/ ). Deze voorbeelden noem ik overigens niet toevallig, want in Bibliotheek Midden-Brabant coördineer ik de Topdiensten. Daarnaast vertegenwoordig ik het BNB-netwerk in de stuurgroep ETV.nl-Brabant.

Voor de klant is het echter het allerbelangrijkste dat hij op een snelle en makkelijke manier over zoveel mogelijk relevante informatie kan beschikken. De klant wil googlen en niet via allerlei bestanden en verschillende sites zoeken. Helaas is de digitale informatiestructuur binnen de branche hier nog niet op ingericht en is er nog teveel sprake van versnippering. Hier moet dus nog flink aan gewerkt worden en is er nog een -hopelijk niet al te lange- weg te gaan.

Kortom, we kunnen concluderen dat de arts nog in opleiding is en de medicatie nog in ontwikkeling. Maar wanneer de branche kan aantonen een nuttige bijdrage te leveren aan de strijd tegen infobesitas biedt dit zeker perspectieven. Zo zouden we in de toekomst gesubsidieerd kunnen worden uit de middelen van gezondheidszorg. En dat is momenteel veel aantrekkelijker dan gefinancierd worden uit culturele middelen:)!

Moniek Wegman
Manager bibliotheken
Coordinator Topdiensten